PCOS jest jednostką o bardzo zróżnicowanym obrazie klinicznym, dlatego dieta powinna być zawsze dopasowana indywidualnie do fenotypu PCOS, wyników badań i stylu życia pacjentki.

Dieta a insulinooporność w PCOS

Insulinooporność występuje nawet u 70% kobiet z PCOS, również u tych z prawidłową masą ciała. Z tego powodu dieta w PCOS powinna koncentrować się na stabilizacji glikemii i ograniczeniu nadmiernych wyrzutów insuliny.

Indeks i ładunek glikemiczny w diecie PCOS

Zaleca się, aby posiłki:

• miały niski indeks i ładunek glikemiczny,
• były spożywane regularnie,
• zawierały odpowiednią ilość błonnika, białka i tłuszczu.

W praktyce oznacza to wybór pełnoziarnistych produktów zbożowych, warzyw, strączków oraz unikanie dużych ilości cukrów prostych.

Redukcja masy ciała w PCOS – czy zawsze konieczna?

U kobiet z nadwagą lub otyłością redukcja masy ciała jest jednym z kluczowych elementów terapii.

Już 5–10% redukcji masy ciała może prowadzić do:

• poprawy insulinowrażliwości,
• obniżenia poziomu androgenów,
• przywrócenia owulacji,
• poprawy regularności cykli miesiączkowych.

U pacjentek z PCOS i prawidłową masą ciała celem nie jest redukcja, a optymalizacja jakości diety i metabolizmu glukozy.

Produkty niewskazane w diecie PCOS

W diecie PCOS należy ograniczyć produkty o działaniu prozapalnym, szczególnie:

• słodycze, batoniki, ciastka,
• słone przekąski i fast food,
• produkty bogate w tłuszcze trans i cukry proste.

U części kobiet obserwuje się również pogorszenie stanu skóry po spożyciu nabiału, w tym odżywek białkowych na bazie mleka. Nie jest to regułą, jednak w przypadku trądziku hormonalnego warto rozważyć czasową eliminację nabiału i obserwację reakcji organizmu.

Dieta przeciwzapalna w PCOS

PCOS jest chorobą z komponentą przewlekłego stanu zapalnego i nasilonego stresu oksydacyjnego. Dlatego dieta powinna mieć charakter przeciwzapalny.

Najlepiej przebadane modele żywieniowe w PCOS to:

• dieta śródziemnomorska,
• dieta DASH.

Charakteryzują się one wysoką podażą warzyw, owoców, zdrowych tłuszczów i produktów niskoprzetworzonych.

Antyoksydanty w diecie PCOS

U kobiet z PCOS wykazano obniżoną pojemność antyoksydacyjną organizmu. W diecie powinny regularnie pojawiać się:

• jagody,
• borówki,
• czereśnie,
• zielona herbata,
• przyprawy (kurkuma, imbir, cynamon),
• zioła.

Tłuszcze w diecie PCOS – jakie wybierać?

Dieta w PCOS powinna bazować na wysokiej jakości tłuszczach, takich jak:

• oliwa z oliwek,
• olej lniany,
• olej z wiesiołka,
• olej z ogórecznika,
• awokado,
• orzechy i nasiona.

W przypadku braku spożycia tłustych ryb morskich minimum 2 razy w tygodniu warto rozważyć suplementację kwasów omega-3 (EPA i DHA).

Obróbka termiczna a PCOS

Należy unikać wysokiej obróbki termicznej potraw, szczególnie smażenia i grillowania. Podczas tych procesów powstają końcowe produkty glikacji (AGEs), które mogą nasilać stan zapalny, stres oksydacyjny i zaburzenia metaboliczne charakterystyczne dla PCOS.

Suplementacja w PCOS – co naprawdę działa?

Suplementacja w PCOS powinna być dopasowana do wyników badań i objawów klinicznych.

Podstawą jest:

• wyrównanie poziomu witaminy D3,
• zapewnienie odpowiedniej podaży cynku, selenu i witaminy A.

Najczęściej stosowane suplementy w PCOS

• Mio-inozytol – poprawia insulinowrażliwość, regularność cykli, profil lipidowy i stan skóry.
• N-acetylocysteina (NAC) – zwiększa syntezę glutationu, wspiera detoksykację i działa antyoksydacyjnie.
• Magnez – wspiera gospodarkę insulinową i układ nerwowy.
• Niepokalanek mnisi, napary z majeranku i mięty, DIM, palma sabałowa – mogą być pomocne w wybranych fenotypach PCOS, zwłaszcza przy objawach hiperandrogenizmu.